Kahve Sınıflandırma(Grading) Terimleri

Ersin Acar

Bir kahve paketinin üzerinde Supremo, Excelso, AA, AB, SHB, GR1 gibi ifadeler görürsünüz. Bu kodlar, kahvenin boyutuna, yetiştiği rakıma veya defekt oranına göre yapılan sınıflandırma sistemlerini tanımlar. Aynı ülkenin iki farklı kahvesi arasındaki fiyat farkının temel nedeni çoğu zaman bu kodlardır.

Neden Kahveler Sınıflandırılır?

Kahve sınıflandırma sistemi, milyonlarca çekirdeğin küresel ticaret zincirine entegre olabilmesi için zorunlu bir ortak dil oluşturur. Sınıflandırma olmadan aynı ülkenin iki farklı bölgesinden gelen, tamamen zıt tat ve kaliteye sahip kahveler aynı fiyatla işlem görebilir. Sınıflandırma sistemi fiziksel homojenliği garanti altına alır: eşit büyüklükte çekirdekler kavurmada eşit ısıyı emer ve eşit sürede pişer.

1. Boyuta Göre Sınıflandırma: Elek (Screen) Sistemi

Elek (screen) numarası, 1 inçin 64'te bir biriminde ifade edilir; yani Screen 18, yaklaşık 7,14 milimetrelik bir çekirdek çapına karşılık gelir. Daha büyük çekirdek, meyve içinde daha uzun olgunlaşma süresi geçirmiş ve bu süreçte daha fazla şeker ile aromatik bileşik biriktirmiştir. Ancak boyut tek başına kaliteyi garanti etmez.

Elek No	Boyut	Örnek İsim	Kullanıldığı Ülkeler
18+	≧7mm	Colombia Supremo, Kenya AA	Kolombiya, Kenya, Hindistan
17–18	~6,7mm	Colombia Excelso, Kenya A	Kolombiya, Kenya
15–16	~6mm	Kenya B	Kenya, Hindistan
PB (Peaberry)	Yuvarlak tek	Kenya PB, Tanzanya PB	Kenya, Tanzanya

Önemli: Kenya AA bir boyut tanımıdır, kalite garantisi değildir.

2. Yüksekliğe Göre Sınıflandırma: SHB / HB / SS

Rakım sınıflandırması, özellikle Orta Amerika'nın dağlık kahve bölgelerinde yaygın kullanılır. SHB (Strictly Hard Bean), 1.371 metre ve üzeri rakımda yetiştirilen çekirdekleri tanımlar. Guatemala Huehuetenango bu kategorinin en tanınmış temsilcilerindendir.

Kod	Açıklama	Rakım
SHB / SHG	Strictly Hard Bean / Strictly High Grown	1.371m+
HB / HG	Hard Bean / High Grown	1.219–1.371m
SS	Strictly Soft	1.219m altı

3. Defekte Göre Sınıflandırma: SCA Grading

Bu sistemde 350 gram yeşil kahve örneği üzerinde fiziksel inceleme yapılır. Grade 1 (specialty kalite), 350 gramda en fazla 5 ikincil defekte izin verir ve hiçbir quaker çekirdek tolere etmez.

Grade	Ad	Maks. Defekt (350g)
Grade 1	Nitelikli (Specialty)	0–3
Grade 2	Premium	0–8
Grade 3	Ticari	9–23
Grade 4	Standart	24–86
Grade 5	Sınıfsız	86+

Quaker: Olgunlaşmadan toplanmış, kavurmada sarımsı-açık kalan çekirdek. Grade 1 kahvede sıfır quaker toleransı vardır.

4. Avrupa Hazırlığı: EP

EP (European Preparation): Ekran 15 ve üzeri, 300 gramda maksimum 8 defekte izin verilen sınıf. Özellikle Brezilya ve Kolombiya kahvelerinde yaygın kullanılır.

Sınıf = Kalite Garantisi Değildir

Yüksek sınıflı bir kahve, otomatik olarak mükemmel bir fincan demek değildir. Gerçek fincan kalitesi, SCA cup score (80+ puanla specialty statüsü) ile ölçülür ve bu ölçüm boyut ya da defekt sayısından bağımsızdır. Kavurmacının şeffaflığı — kim üretmiş, nerede, hangi yöntemle — boyut veya sınıf kodundan çok daha anlamlı bir kalite göstergesidir.

Grade 1 Specialty — Perk Up Katalouğundan

Kenya Nyeri Kiandu AA — 100 gr

Screen 18+, SCA 87 puan, washed. Kırmızı meyve ve şarap benzeri bitiş. Perk Up'ta en yüksek puanlı Kenya çekirdeği.

₺275 Hemen Al →

Sık Sorulan Sorular

Supremo ile Excelso arasındaki fark nedir?

İkisi de Kolombiya sınıflandırmasıdır. Supremo ekran 17/18 ve üzeri, Excelso 14–16 ekran arasındaki daha küçük çekirdekleri tanımlar.

Peaberry (PB) neden ayrı sınıflandırılır?

Normalde bir kahve meyvesinden iki yaşlı çekirdek çıkar. Peaberry'de iki çekirdek birleşmiş ve yuvarlak tek bir çekirdek oluşmuştur.

Grade 1 her zaman en iyi kahve midir?

Defekt sayısı açısından evet, ama fincan kalitesi tek boyutlu değildir. En güvenilir gösterge SCA cup score (80+) ve güvenilir roaster'ın şeffaflığıdır.